Surwodutyd (ang. survodutide; kod badawczy BI 456906) to zrobiony w laboratorium peptyd, który pobudza jednocześnie receptor glukagonu i receptor GLP-1 — ten sam, na który działa semaglutyd. Rozwija go firma Boehringer Ingelheim, z myślą o dwóch chorobach naraz: otyłości i stłuszczeniowej chorobie wątroby (MASH, dawniej NASH). W 2026 roku ukazały się pierwsze wyniki fazy 3 — w „New England Journal of Medicine” i „Nature Medicine” — więc dowody u ludzi są solidne, choć młodsze i mniej liczne niż dla semaglutydu czy tirzepatydu. Surwodutyd nie jest zarejestrowanym lekiem w żadnym kraju. Jego znakiem rozpoznawczym w badaniach jest długa, wielomiesięczna eskalacja dawki i duży odsetek osób, które przerywają leczenie z powodu dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Poniżej porządkujemy, co wynika z publikacji.
Czym jest surwodutyd
Surwodutyd należy do grupy „podwójnych agonistów GLP-1 i glukagonu”. Pomysł bierze się z natury: jelito wydziela po posiłku oksyntomodulinę — hormon, który pobudza oba te receptory i u ludzi obniża masę ciała, zwiększając wydatek energetyczny i zmniejszając ilość zjadanego pokarmu. Naturalny hormon działa jednak minuty. Surwodutyd to peptyd „acylowany”: ma doczepiony 18-węglowy kwas tłuszczowy, który wydłuża jego obecność we krwi na tyle, że wystarcza jedno wstrzyknięcie tygodniowo (Zimmermann i wsp., 2022). W badaniach klinicznych porównuje się go z placebo i z semaglutydem; docelowe dawki w fazie 3 to 3,6 i 6,0 mg tygodniowo (Wharton i wsp., 2025).
Jak działa — GLP-1 plus glukagon
Część „GLP-1” hamuje apetyt, spowalnia opróżnianie żołądka i poprawia wydzielanie insuliny. Część „glukagonowa” ma dokładać to, czego GLP-1 nie robi: glukagon w wątrobie nasila rozkład tłuszczu i zwiększa wydatek energetyczny. W badaniach na myszach (Zimmermann i wsp., 2022) surwodutyd obniżał masę ciała bardziej niż maksymalnie skuteczne dawki semaglutydu, a autorzy przypisują tę przewagę właśnie połączeniu mniejszego jedzenia z większym spalaniem. Pobudzenie receptora glukagonu potwierdzono w wątrobie (wzrost ekspresji enzymu NNMT) i we krwi (zmiany aminokwasów i hormonu FGF21). Cena tego mechanizmu to wpływ na serce: glukagon przyspiesza tętno, i rzeczywiście w 16-tygodniowym badaniu u osób z cukrzycą tętno rosło o 2,3–7,3 uderzenia na minutę zależnie od dawki (semaglutyd: 5,9; placebo: 1,7), a w rocznym badaniu SYNCHRONIZE-MASLD — o 3,6 wobec 0,8 na placebo (Blüher i wsp., 2024; Kaplan i wsp., 2026).
Co badano u zwierząt — gdzie w mózgu działa
Praca z 2026 roku (Zimmermann i wsp.) sprawdziła, którędy surwodutyd dociera do mózgu. Znakowany fluorescencyjnie peptyd gromadził się w narządach okołokomorowych — fragmentach mózgu poza barierą krew–mózg, które „czytają” hormony z krwi — i w sąsiednich jądrach podwzgórza i pnia mózgu, ale nie przenikał równomiernie do całego mózgu. Co ciekawe, receptor glukagonu był w tych rejonach (pole najdalsze, jądro łukowate) ledwo wykrywalny, a receptor GLP-1 — obecny. Wniosek: hamowanie apetytu przez surwodutyd zależy od receptora GLP-1, natomiast sam agonista glukagonu nie aktywował ośrodków sytości i nie zmniejszał jedzenia, a mimo to obniżał masę ciała — czyli działa przez spalanie, nie przez apetyt. To spójne z podziałem ról obu receptorów, ale są to badania na myszach.
Dane u ludzi — otyłość
Badanie fazy 2 (le Roux i wsp., 2024) objęło 387 osób z BMI co najmniej 27 bez cukrzycy w 43 ośrodkach w 12 krajach. Trwało 46 tygodni: 20 tygodni stopniowego podnoszenia dawki i 26 tygodni dawki docelowej (0,6; 2,4; 3,6 lub 4,8 mg tygodniowo). W analizie według zaplanowanej dawki masa ciała spadła o 6,2 %, 12,5 %, 13,2 % i 14,9 % wobec 2,8 % na placebo. Zastrzeżenie: badanie ukończyło tylko 60,4 % uczestników. Badanie fazy 3 SYNCHRONIZE-1 (le Roux i wsp., 2026) objęło 725 dorosłych bez cukrzycy (średnie BMI 37,9, masa 108,8 kg), losowanych do surwodutydu 3,6 mg, 6,0 mg albo placebo na 76 tygodni; protokół pozwalał wydłużać eskalację dawki. W głównej analizie — obejmującej także osoby, które przerwały leczenie lub sięgnęły po inne leki — masa spadła o 12,2 % (3,6 mg) i 13,0 % (6,0 mg) wobec 5,4 % na placebo; co najmniej 5 % masy straciło 72,6 %, 71,9 % i 46,3 % uczestników. Wysoki wynik placebo i skromna różnica między dawkami odróżniają to badanie od fazy 2. Osobne badania fazy 3 u osób z cukrzycą (SYNCHRONIZE-2, NCT06066528, 755 osób) oraz oceniające bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe (SYNCHRONIZE-CVOT, NCT06077864, 5531 osób) zakończono w 2025–2026 roku, ale ich wyników jeszcze nie opublikowano.
Dane u ludzi — wątroba
Najbardziej charakterystyczny kierunek badań surwodutydu to stłuszczeniowe zapalenie wątroby (MASH). W fazie 2 (Sanyal i wsp., 2024) 293 osoby z MASH potwierdzonym biopsją i włóknieniem stopnia F1–F3 dostawały przez 48 tygodni surwodutyd 2,4; 4,8 lub 6,0 mg albo placebo. Poprawę MASH bez nasilenia włóknienia stwierdzono u 47 %, 62 % i 43 % leczonych wobec 14 % na placebo; spadek tłuszczu w wątrobie o co najmniej 30 % — u 63 %, 67 % i 57 % wobec 14 %; poprawę włóknienia o co najmniej jeden stopień — u 34 %, 36 % i 34 % wobec 22 %. Sygnał dotyczący samego zapalenia jest więc wyraźny, sygnał dotyczący włóknienia — skromniejszy. W fazie 3 SYNCHRONIZE-MASLD (Kaplan i wsp., 2026) 216 osób z otyłością i „ryzykowną” stłuszczeniową chorobą wątroby (cechy zapalenia lub włóknienia w testach nieinwazyjnych albo biopsja) dostawało przez 48 tygodni surwodutyd 6,0 mg albo placebo. Spadek tłuszczu w wątrobie o co najmniej 30 % (w rezonansie) osiągnęło 84,2 % leczonych wobec 24,3 % na placebo w analizie zakładającej przyjmowanie leku i 68,5 % wobec 28,6 % w analizie obejmującej wszystkich; masa ciała spadła odpowiednio o 12,2 % wobec 1,0 % i o 8,7 % wobec 1,4 %. Badanie prowadzono tylko w USA i Hiszpanii. Duże badania fazy 3 z biopsją w MASH (program LIVERAGE, NCT06632444, 1800 osób) potrwają do 2031 roku.
Dane u ludzi — cukrzyca typu 2
W 16-tygodniowym badaniu fazy 2 (Blüher i wsp., 2024) 413 osób z cukrzycą typu 2 na metforminie dostawało sześć schematów surwodutydu, placebo albo semaglutyd 1,0 mg (otwarcie). HbA1c spadła o 0,91–1,71 punktu procentowego zależnie od dawki, przy czym niska dawka surwodutydu dawała tyle samo co semaglutyd (−1,46 wobec −1,47); masa ciała spadła najwyżej o 8,7 % (1,8 mg dwa razy w tygodniu) wobec 5,3 % przy semaglutydzie. Działania niepożądane zgłosiło 77,8 % osób na surwodutydzie wobec 52,5 % na placebo i 52,0 % na semaglutydzie. Metaanaliza sześciu badań (Xiao i wsp., 2025; 1272 osoby) daje łącznie −0,66 punktu HbA1c, −6,7 kg masy i −7,1 cm obwodu talii wobec placebo, ale też istotnie więcej przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych, bez wzrostu liczby zdarzeń ciężkich.
Bezpieczeństwo, tolerancja i ograniczenia dowodów
Surwodutyd nie jest zarejestrowanym lekiem; w bazie Drugs@FDA nie ma produktu z tym związkiem (stan na wrzesień 2026). Głównym problemem jest tolerancja. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe zgłosiło w SYNCHRONIZE-1 80,9 % osób na 3,6 mg i 89,7 % na 6,0 mg wobec 47,9 % na placebo; w fazie 2 w MASH nudności miało 66 % (placebo 23 %), biegunkę 49 % (23 %), wymioty 41 % (4 %). W SYNCHRONIZE-MASLD leczenie przerwało 41,1 % osób na surwodutydzie i 40,0 % na placebo, z czego z powodu działań niepożądanych 23,3 % wobec 10,0 %. Dlatego badania stosują wielomiesięczną eskalację dawki (20 tygodni w fazie 2 w otyłości, 24 tygodnie w badaniach wątrobowych, elastyczną w fazie 3) — autorzy SYNCHRONIZE-MASLD piszą wprost, że zbyt sztywny schemat eskalacji pogorszył tolerancję. Do tego dochodzi wzrost tętna. Czego nie wiadomo: wyników w cukrzycy z fazy 3, wpływu na zawały i udary, trwałości efektu po odstawieniu i bezpieczeństwa dłuższego niż 76 tygodni. Wszystkie badania sfinansował Boehringer Ingelheim, a część autorów to pracownicy firmy. Dane dotyczą leku o farmaceutycznej czystości z eskalacją pod nadzorem — nie przekładają się na produkty z obrotu nieregulowanego. Świadomie nie podajemy żadnych sposobów użycia ani dawek.
Szersze tło — podwójni agoniści GLP-1 i glukagonu
Surwodutyd i mazdutyd to dwaj przedstawiciele tej samej klasy; mazdutyd jest już zarejestrowany w Chinach, surwodutyd czeka na wyniki reszty programu fazy 3. Od tirzepatydu różni je drugi receptor (glukagon zamiast GIP), a retatrutyd łączy wszystkie trzy. W jedynym badaniu z semaglutydem (1,0 mg) jako komparatorem surwodutyd odchudzał bardziej, ale kosztem gorszej tolerancji — to znak rozpoznawczy komponentu glukagonowego. Przegląd całej grupy znajdziesz w tekście o peptydach GLP-1, GIP i glukagonowych.
Podsumowanie
Surwodutyd to tygodniowy podwójny agonista receptorów glukagonu i GLP-1, badany równolegle w otyłości i w stłuszczeniowej chorobie wątroby. W fazie 3 obniżył masę ciała o 13,0 % wobec 5,4 % na placebo po 76 tygodniach (w analizie liczącej wszystkich uczestników) i zmniejszył tłuszcz w wątrobie o co najmniej 30 % u większości leczonych; w fazie 2 poprawiał obraz MASH w biopsji, ale sygnał dla włóknienia był skromny. Popularna liczba „16,6 %” pochodzi z komunikatu producenta i dotyczy analizy przy założeniu przyjmowania leku, nie z recenzowanego abstraktu. Ceną mechanizmu glukagonowego są częste nudności i wymioty, wielomiesięczna eskalacja dawki, wysoki odsetek przerwań leczenia i wzrost tętna. Dowody są mocne, ale świeże i niekompletne — związek pozostaje niezarejestrowany.
Źródła
- le Roux CW, Wharton S, Startseva E, et al.; SYNCHRONIZE-1 Investigators. Survodutide Once Weekly for the Treatment of Adults with Obesity. The New England Journal of Medicine. 2026;395(8):776–787. PMID: 42253238. DOI: 10.1056/NEJMoa2600751. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42253238
- Kaplan LM, Startseva E, le Roux CW, et al.; SYNCHRONIZE-MASLD Investigators. Survodutide in adults with obesity and metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: SYNCHRONIZE-MASLD, a randomized, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. Nature Medicine. 2026;32(8):2948–2958. PMID: 42252333. DOI: 10.1038/s41591-026-04479-3. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42252333
- le Roux CW, Steen O, Lucas KJ, Startseva E, Unseld A, Hennige AM. Glucagon and GLP-1 receptor dual agonist survodutide for obesity: a randomised, double-blind, placebo-controlled, dose-finding phase 2 trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2024;12(3):162–173. PMID: 38330987. DOI: 10.1016/S2213-8587(23)00356-X. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38330987
- Sanyal AJ, Bedossa P, Fraessdorf M, et al.; 1404-0043 Trial Investigators. A Phase 2 Randomized Trial of Survodutide in MASH and Fibrosis. The New England Journal of Medicine. 2024;391(4):311–319. PMID: 38847460. DOI: 10.1056/NEJMoa2401755. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38847460
- Blüher M, Rosenstock J, Hoefler J, Manuel R, Hennige AM. Dose-response effects on HbA1c and bodyweight reduction of survodutide, a dual glucagon/GLP-1 receptor agonist, compared with placebo and open-label semaglutide in people with type 2 diabetes: a randomised clinical trial. Diabetologia. 2024;67(3):470–482. PMID: 38095657. DOI: 10.1007/s00125-023-06053-9. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38095657
- Xiao YJ, Yu S, Zhang YL, et al. Efficacy and safety of survodutide on glycemic control and weight loss in adults: A systematic review and meta-analysis. Diabetes, Obesity & Metabolism. 2025;27(12):7062–7074. PMID: 40922121. DOI: 10.1111/dom.70105. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40922121
- Wharton S, le Roux CW, Kosiborod MN, et al. Survodutide for treatment of obesity: rationale and design of two randomized phase 3 clinical trials (SYNCHRONIZE-1 and -2). Obesity (Silver Spring). 2025;33(1):67–77. PMID: 39495965. DOI: 10.1002/oby.24184. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39495965
- Zimmermann T, Thomas L, Baader-Pagler T, et al. BI 456906: Discovery and preclinical pharmacology of a novel GCGR/GLP-1R dual agonist with robust anti-obesity efficacy. Molecular Metabolism. 2022;66:101633. PMID: 36356832. DOI: 10.1016/j.molmet.2022.101633. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36356832
- Zimmermann T, Bleymehl K, Haebel P, et al. Survodutide acts through circumventricular organs in the brain and activates neuronal regions associated with appetite regulation. Molecular Metabolism. 2026;105:102326. PMID: 41638399. DOI: 10.1016/j.molmet.2026.102326. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41638399
Produkt przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych in-vitro. Nie jest lekiem dla ludzi i nie służy do leczenia.