Znany lek, nowe pytania
Iwermektyna to lek z ciekawą historią. Odkryto ją jako lek przeciw pasożytom i to ona odmieniła leczenie ciężkich chorób pasożytniczych (na przykład ślepoty rzecznej czy słoniowacizny). W 2015 roku jej odkrycie uhonorowano Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny. W zwykłych dawkach stosowanych przeciw pasożytom uchodzi u ludzi za lek bezpieczny.
Dziś część badaczy sprawdza, czy iwermektyna mogłaby przydać się do czegoś więcej, niż wynika z jej oficjalnego przeznaczenia. To element szerszego zjawiska: naukowcy szukają nowych zastosowań dla starych, tanich i dobrze poznanych leków (po angielsku nazywa się to "drug repurposing", czyli "przekładanie" leku na nowe użycie). Głośno było o iwermektynie przy chorobach wirusowych, ale niektóre laboratoria przyglądają się też pytaniu, czy substancja ta ma jakikolwiek wpływ na komórki nowotworowe. Uwaga: to na razie tylko pytania badawcze, a nie potwierdzone leczenie.
Co dzieje się w komórce — hipotezy badaczy
Osoby, które proponują dołączanie iwermektyny do terapii wspomagających (na przykład w schematach tworzonych przez grupy takie jak FLCCC), powołują się na badania typu in vitro. In vitro znaczy "w szkle" — chodzi o eksperymenty prowadzone na wyhodowanych komórkach w laboratorium, w probówce, a nie na żywych pacjentach. To ważne rozróżnienie, bo coś, co działa na komórki w naczyniu, wcale nie musi działać u człowieka. Te wstępne badania sugerują kilka możliwych sposobów, w jakie iwermektyna mogłaby oddziaływać na komórki nowotworowe:
- Rozregulowanie przepływu jonów przez błonę komórki: komórki nowotworowe dzielą się szybko i potrzebują do tego równowagi ładunków elektrycznych. Iwermektyna może otwierać drogę dla niekontrolowanego napływu naładowanych cząstek (jonów chloru) do wnętrza komórki. Taki nagły napływ rozstraja komórkę, wywołuje w niej stres i może włączyć jej "program samozniszczenia" (fachowo: apoptozę, czyli zaplanowaną śmierć komórki).
- Odcięcie energii (uderzenie w mitochondria): mitochondria to maleńkie "elektrownie" wewnątrz komórki. Badania w probówce sugerują, że iwermektyna może utrudniać im pracę w komórkach raka, przez co wytwarzają mniej energii. Mówiąc obrazowo — próbuje "zagłodzić" komórkę guza.
- Blokowanie sygnałów sterujących wzrostem: komórki porozumiewają się przez wewnętrzne "ścieżki sygnałowe" — coś w rodzaju łańcucha komend. W wielu nowotworach (na przykład piersi, jajnika czy jelita grubego) niektóre z tych ścieżek działają na najwyższych obrotach i napędzają wzrost. Iwermektyna wydaje się część takich sygnałów wyciszać, co w warunkach laboratoryjnych może hamować namnażanie komórek.
Iwermektyna nie sama — dodatki w schematach
W podejściu "integracyjnym" iwermektyna rzadko opisywana jest w pojedynkę. W schematach takich jak I-CARE łączy się ją z innymi substancjami, które mają rzekomo wzmacniać jej działanie. Najczęściej wymienia się popularne suplementy o działaniu przeciwzapalnym i wpływające na odporność — na przykład witaminę D3, cynk, witaminę C, a także wyciągi roślinne (jak składnik zielonej herbaty czy kurkuma). Zwolennicy twierdzą, że taka mieszanka ma zmieniać otoczenie guza. Trzeba jednak podkreślić: skuteczności takich zestawów u ludzi nie potwierdzono w rzetelnych badaniach.
Dlaczego to trudne i groźne
Nawet jeśli w laboratorium widać jakiś efekt na komórkach, przełożenie tego na żywy organizm człowieka (in vivo, czyli "w żywym ustroju") jest bardzo trudne. Podstawowy problem: żeby zaszkodzić guzowi, trzeba by dostarczyć do niego duże stężenie leku — a takie stężenie w całym ciele może zatruć pacjenta.
Szczególnie niebezpieczne są krążące w internecie pomysły przyjmowania ogromnych, eksperymentalnych ilości iwermektyny — wielokrotnie większych niż dawki dopuszczone dla ludzi. Takie ilości są dla człowieka silnie trujące: uszkadzają wątrobę i układ nerwowy. Nie należy ich stosować.
Pełniejszy, krytyczny obraz tego, jak wyniki z probówki przekładają się (albo nie) na leczenie ludzi — i dlaczego naprawdę liczą się duże badania kliniczne — opisujemy w artykule Fenbendazol i iwermektyna — przegląd badań laboratoryjnych. Samo działanie tej cząsteczki tłumaczymy w tekście Iwermektyna — jak działa.
Źródła
- Komitet Noblowski (2015), The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2015 — nobelprize.org
- Juarez M, Schcolnik-Cabrera A, Dueñas-Gonzalez A (2018), The multitargeted drug ivermectin: from an antiparasitic agent to a repositioned cancer drug, American Journal of Cancer Research 8(2):317–331 — pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5835698
Treść edukacyjna. Produkty SWISS LAB są odczynnikami przeznaczonymi wyłącznie do badań laboratoryjnych in-vitro. Nie do spożycia przez ludzi i nie służą do leczenia.