ACE-031 (nazwa międzynarodowa: ramatercept) to nie peptyd w potocznym znaczeniu, a duże białko wytworzone metodami inżynierii genetycznej. Działa jak „pułapka”: wyłapuje we krwi miostatynę — naturalny hamulec wzrostu mięśnia — zanim ta dotrze do komórek. Obietnica brzmiała prosto: więcej mięśnia bez treningu. U myszy i u małp to rzeczywiście działało, u ludzi zdążono zbadać niewiele. Program kliniczny zatrzymał się w 2011 roku, i to nie z powodu braku skuteczności: u chłopców z dystrofią mięśniową pojawiły się krwawienia z nosa i rozszerzone naczynka skórne. Tego związku nie ma w ofercie SWISS LAB, a osobna sekcja niżej wyjaśnia, dlaczego.
Czym jest ACE-031
ACE-031 to białko fuzyjne — dwie różne części zszyte w jedną cząsteczkę. Pierwsza to zewnątrzkomórkowy fragment receptora aktywiny typu IIB (w skrócie ActRIIB), czyli „gniazdka” na powierzchni komórki, do którego normalnie przyczepia się miostatyna. Druga to fragment Fc ludzkiej immunoglobuliny IgG1 — kawałek przeciwciała, który przedłuża życie całości w organizmie. Związek opracowała amerykańska firma Acceleron Pharma; w literaturze i w obiegu pozarejestracyjnym dominuje kod ACE-031, nazwa ramatercept pojawia się rzadko. Nigdzie na świecie nie jest to dopuszczony lek.
Jak działa — miostatyna i „pułapka” prostymi słowami
Mięsień nie rośnie bez ograniczeń, bo organizm sam się hamuje. Głównym hamulcem jest miostatyna: białko wydzielane przez mięśnie, które przyczepia się do receptora ActRIIB i przekazuje komórce sygnał „dość”. ACE-031 to ten sam receptor, ale rozpuszczony we krwi i pozbawiony komórki. Krąży i zbiera miostatynę, więc do prawdziwych receptorów na mięśniu dociera jej mniej — hamulec zostaje częściowo zwolniony.
Tu jest sedno problemu. Wolny receptor nie odróżnia cząsteczek, które chcieliśmy złapać, od tych, które przypadkiem do niego pasują. Poza miostatyną do ActRIIB przyczepiają się aktywina A, GDF-11 i — co okazało się kluczowe — białko BMP9, regulujące pracę naczyń krwionośnych. Pułapka na miostatynę jest więc przy okazji pułapką na sygnał naczyniowy.
Budowa i pochodzenie
Fragment Fc nie jest ozdobą: to on sprawia, że cząsteczka utrzymuje się w organizmie tygodniami, a nie minutami. W badaniu u zdrowych ochotniczek średni czas półtrwania wyniósł 10–15 dni, dlatego w badaniach podawano preparat podskórnie raz na 2–4 tygodnie. Poprzednikiem ACE-031 był prostszy rozpuszczalny receptor testowany u gryzoni; z tej linii prac wyrosła cała rodzina „pułapek na ligandy” z nadrodziny TGF-β.
Co badano — zwierzęta
U myszy efekt był bardzo wyraźny. W pracy z 2010 roku ośmiotygodniowe myszy szczepu C57BL/6 otrzymywały ACE-031 albo nośnik przez 28 dni. Po tym czasie średnia masa ciała grupy leczonej była o 16 % większa niż kontrolnej, a masa poszczególnych mięśni — płaszczkowatego, podeszwowego, brzuchatego łydki i prostownika długiego palców — wzrosła odpowiednio o 33, 44, 46 i 26 %. Pole przekroju włókien zwiększyło się zarówno w typie I (o 22 %), jak i w typie II (o 28 %), czyli inaczej niż przy wybiórczym blokowaniu samej miostatyny, które działa głównie na włókna typu II.
Wynik powtórzono u naczelnych. W pracy opublikowanej w 2026 roku marmozety otrzymywały ACE-031 albo nośnik przez 14 tygodni. Masa beztłuszczowa w grupie leczonej była na końcu istotnie większa niż na początku (czego nie było w grupie kontrolnej), pole przekroju włókien typu I i II w mięśniu dwugłowym ramienia wzrosło, a badany po doświadczeniu mięsień rozwijał większą siłę. Warto wiedzieć, kto to badał: autorami są byli pracownicy Acceleron Pharma, firmy, która miała patent i dziś już nie istnieje.
Dane u ludzi
Danych u ludzi jest mało i wszystkie pochodzą z lat 2008–2011. Pierwsze badanie (opublikowane w 2013 roku) objęło 48 zdrowych kobiet po menopauzie, które losowo, w stosunku 3:1, otrzymały jedno wstrzyknięcie podskórne ACE-031 w dawce od 0,02 do 3 mg/kg albo placebo. Preparat był ogólnie dobrze tolerowany, a najczęstszym zdarzeniem niepożądanym było zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia. W grupie z najwyższą dawką po 29 dniach masa beztłuszczowa całego ciała wzrosła średnio o 3,3 % (p = 0,03, pomiar DXA), a objętość mięśni udowych o 5,1 % (p = 0,03, rezonans magnetyczny). Zmiany istotne statystycznie, ale niewielkie i po jednej dawce.
Drugie badanie fazy 1 u zdrowych kobiet po menopauzie (70 uczestniczek, zakończone w 2011 roku, numer NCT00952887) nie ma publikacji indeksowanej w PubMed — jego wyniki nie są publicznie znane.
Trzecie i najważniejsze dotyczyło chodzących samodzielnie chłopców z dystrofią mięśniową Duchenne’a. Było randomizowane, podwójnie zaślepione, z placebo i rosnącymi dawkami, a jego głównym celem była ocena bezpieczeństwa. Nie odnotowano zdarzeń ciężkich ani poważnych, ale badanie zatrzymano po drugim schemacie dawkowania z powodu obaw o bezpieczeństwo: krwawień z nosa i teleangiektazji (to rozszerzone, widoczne przez skórę naczynka). Zauważono trend utrzymania dystansu w teście 6-minutowego marszu przy spadku w grupie placebo, a także trendy w kierunku większej masy beztłuszczowej i gęstości kości oraz mniejszej masy tłuszczowej — żaden nie był istotny statystycznie. W rejestrze ClinicalTrials.gov badanie podstawowe (NCT01099761) ma 24 uczestników i adnotację o przerwaniu „na podstawie wstępnych danych o bezpieczeństwie”, a przedłużenie (NCT01239758) — 11 uczestników i tę samą adnotację.
Dlaczego program przerwano — naczynia, nie mięśnie
Krwawienia z nosa i teleangiektazje nie są objawami mięśniowymi. To sugerowało, że pułapka wyłapuje coś więcej niż miostatynę, i domysł ten ma dziś oparcie w pomiarach. W pracy z 2021 roku zmierzono, co dokładnie wiąże pułapka w dwóch wariantach. Wariant zbudowany z dwóch takich samych części — a taki jest ACE-031 — wiązał także BMP9, opisane tam jako „ligand regulujący naczynia”. Nowszy wariant, złożony z dwóch różnych fragmentów receptora, wiązał ligandy hamujące wzrost mięśnia, ale BMP9 już nie; oba inaczej wpływały na rozrost naczyń w hodowanym fragmencie siatkówki. Krótko mówiąc: następną generację pułapki zaprojektowano tak, żeby ominąć BMP9.
Drugi, niezależny sygnał pochodzi z onkologii. Dalantercept to inna pułapka, która nie dopuszcza do aktywacji receptora ALK1 przez BMP9 i BMP10. W pierwszym badaniu u ludzi otrzymało ją 37 osób z zaawansowanym nowotworem: najczęstsze były obrzęki obwodowe, zmęczenie i niedokrwistość, dawkę ograniczały obrzęki i zatrzymanie płynów, a u ośmiu pacjentów pojawiły się teleangiektazje. Czyli: kiedy u człowieka zablokuje się sygnał BMP9/BMP10, pojawiają się dokładnie te objawy naczyniowe, które przerwały program ACE-031. Trzeba być uczciwym co do siły tego wniosku — to zbieżność dwóch obserwacji, a nie bezpośredni dowód. Nikt nie zmierzył u chłopców z dystrofią, ile BMP9 wyłapał ACE-031.
Bezpieczeństwo i ograniczenia dowodów
Stan wiedzy streszcza się krótko: łącznie mniej niż 150 osób otrzymało ten związek w badaniach, najdłużej przez kilka miesięcy, a jedyne badanie w populacji docelowej zatrzymano. Publikacja z 2017 roku nie podaje, co dalej działo się ze zmianami naczyniowymi po odstawieniu, więc nie da się na jej podstawie powiedzieć, czy się cofają.
Osobna sprawa to zawartość fiolek w obiegu pozarejestracyjnym. W 2025 roku laboratoria antydopingowe z Austrii i Niemiec zbadały 14 produktów sprzedawanych jako ACE-031. Tylko 12 zawierało jakiekolwiek białko reagujące z przeciwciałem przeciw receptorowi ActRIIB — i te 12, po analizie masowej oraz immunoblottingu, zawierało pełnej długości ludzki receptor ActRIIB, a nie ACE-031. Brak części Fc potwierdzono dodatkowo tym, że produktów nie cięła proteaza IdeS, która taką część rozpoznaje. Sami autorzy podanie tych produktów ludziom uznali za nieetyczne i doświadczenie z wykrywalnością przeprowadzili na szczurach. ACE-031 jest też substancją zakazaną w sporcie — rozdział S4.3 listy Światowej Agencji Antydopingowej z 2024 roku. Świadomie nie podajemy żadnych sposobów użycia ani dawek.
Dlaczego nie ma tego w ofercie
Cztery powody, każdy z osobna wystarczający. Pierwszy: jedyne badanie w grupie, dla której związek projektowano, przerwano z powodu objawów naczyniowych i nigdy go nie dokończono. Drugi: mechanizm tych objawów ma niezależne potwierdzenie u ludzi — blokada osi BMP9/BMP10 dawała teleangiektazje także w badaniu onkologicznym z inną cząsteczką. Trzeci: nie istnieje dawka z wykazanym u ludzi marginesem bezpieczeństwa, bo program stanął na fazie 2. Czwarty: w jedynym badaniu analitycznym produktów z obiegu pozarejestracyjnego żaden z 14 nie zawierał tej cząsteczki, więc kupujący nie ma jak ustalić, co trzyma w ręku. To opis stanu wiedzy, nie ocena czytelnika — ale na takiej podstawie nie da się zbudować odpowiedzialnej oferty.
Szersze tło — zdejmowanie hamulca a dodawanie gazu
W farmakologii mięśnia są dwie drogi. Pierwsza to dodawanie sygnału wzrostu: hormon wzrostu i insulinopodobny czynnik wzrostu (piszemy o nich w materiałach o somatropinie i o IGF-1 LR3). Druga to zdejmowanie hamulca, czyli pułapki na miostatynę. Historia ACE-031 pokazuje, na czym ta druga droga się potyka: hamulce w organizmie nie są przypisane jednej funkcji, a receptor, który łapie miostatynę, łapie też sygnały dla naczyń. Kolejne cząsteczki z tej rodziny projektuje się dziś tak, aby wiązały węższy zestaw ligandów.
Podsumowanie
ACE-031 rzeczywiście zwiększa masę mięśniową — jednoznacznie u myszy, powtarzalnie u marmozet i w niewielkim stopniu u zdrowych kobiet po jednej dawce. Jego rozwój stanął jednak nie na skuteczności, a na naczyniach: badanie u chłopców z dystrofią zatrzymano po krwawieniach z nosa i teleangiektazjach, a późniejsze prace wskazały prawdopodobny mechanizm — pułapka wiąże także BMP9. Literatura o samym ACE-031 kończy się praktycznie na 2017 roku. Stan dowodów pozwala powiedzieć, że związek działa na mięsień, ale nie pozwala powiedzieć, że jest bezpieczny dla ludzi — i właśnie ta asymetria przerwała jego rozwój.
Źródła
- Campbell C, McMillan HJ, Mah JK, et al. Myostatin inhibitor ACE-031 treatment of ambulatory boys with Duchenne muscular dystrophy: Results of a randomized, placebo-controlled clinical trial. Muscle & Nerve. 2017;55(4):458-464. PMID: 27462804. DOI: 10.1002/mus.25268. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27462804
- Attie KM, Borgstein NG, Yang Y, et al. A single ascending-dose study of muscle regulator ACE-031 in healthy volunteers. Muscle & Nerve. 2013;47(3):416-423. PMID: 23169607. DOI: 10.1002/mus.23539. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23169607
- Bendell JC, Gordon MS, Hurwitz HI, et al. Safety, pharmacokinetics, pharmacodynamics, and antitumor activity of dalantercept, an activin receptor-like kinase-1 ligand trap, in patients with advanced cancer. Clinical Cancer Research. 2014;20(2):480-489. PMID: 24173543. DOI: 10.1158/1078-0432.CCR-13-1840. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24173543
- Li J, Fredericks M, Cannell M, et al. ActRIIB:ALK4-Fc alleviates muscle dysfunction and comorbidities in murine models of neuromuscular disorders. The Journal of Clinical Investigation. 2021;131(4):e138634. PMID: 33586684. DOI: 10.1172/JCI138634. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33586684
- Cadena SM, Bogdanovich S, Khurana TS, et al. ACE-031, a soluble activin type IIB receptor, increases muscle mass and strength in the common marmoset (Callithrix jacchus). PLoS One. 2026;21(2):e0342666. PMID: 41686840. DOI: 10.1371/journal.pone.0342666. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41686840
- Cadena SM, Tomkinson KN, Monnell TE, et al. Administration of a soluble activin type IIB receptor promotes skeletal muscle growth independent of fiber type. Journal of Applied Physiology. 2010;109(3):635-642. PMID: 20466801. DOI: 10.1152/japplphysiol.00866.2009. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20466801
- Reichel C, Filip T, Gmeiner G, Thevis M. Gel Electrophoretic Detection of Black Market ACE-031. Drug Testing and Analysis. 2025;17(10):1934-1946. PMID: 40312924. DOI: 10.1002/dta.3898. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40312924
Produkt przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych in-vitro. Nie jest lekiem dla ludzi i nie służy do leczenia.