Czym jest protokół Tippensa i skąd się wziął?
Historia Joe Tippensa to prawdopodobnie najgłośniejszy w internecie przypadek, gdy człowiek sięgnął po lek przeznaczony dla zwierząt. W 2016 roku wykryto u niego raka płuc. Na początku 2017 roku choroba rozsiała się (dała przerzuty) po całym ciele, a lekarze dawali mu już tylko kilka miesięcy życia.
Zdesperowany pacjent, za radą znajomego weterynarza, zaczął przyjmować fenbendazol — tani, łatwo dostępny środek, którym odrobacza się zwierzęta domowe i gospodarskie (znany między innymi pod nazwą Panacur C). Kilka miesięcy później badanie obrazowe nie wykazało już śladu nowotworu. Tippens opisał swój zestaw suplementów na blogu i tak powstał tak zwany "protokół Tippensa". Zyskał on ogromną popularność na świecie, a w niektórych krajach Azji lek ten na jakiś czas zniknął ze sklepów.
Trzeba tu jednak zachować chłodną głowę. Onkolodzy i krytycy zwracają uwagę na kluczowy fakt: w tym samym czasie Joe Tippens brał udział w badaniu klinicznym nowoczesnego leku (pembrolizumabu, znanego jako Keytruda), który pobudza układ odpornościowy do walki z rakiem. Zdaniem medycyny opartej na dowodach to właśnie ta nowoczesna terapia, a nie lek na pasożyty, najpewniej odpowiada za jego wyleczenie. Innymi słowy: jedna spektakularna historia nie jest dowodem, że to fenbendazol zadziałał. Mimo to setki podobnych relacji pacjentów sprawiły, że naukowcy postanowili przyjrzeć się temu lekowi bliżej.
Jak fenbendazol miałby działać na komórki
Dlaczego lek na robaki miałby w ogóle wpływać na raka? Fenbendazol uderza w sam mechanizm, dzięki któremu komórki się dzielą.
Zarówno komórki nowotworowe, jak i pasożyty korzystają z drobnych struktur zwanych mikrotubulami. To maleńkie rurki, które tworzą wewnętrzny "szkielet" komórki — bez niego komórka nie potrafi się podzielić i namnożyć. Fenbendazol rozbija ten szkielet: przyczepia się do mikrotubul i uniemożliwia ich budowanie. Jeśli komórka raka nie zbuduje tego rusztowania, nie może się podzielić, a to może uruchomić jej "samozniszczenie" (apoptozę).
Co ciekawe, na bardzo podobnej zasadzie działają uznane leki stosowane w szpitalach — niektóre klasyczne chemioterapie (na przykład paklitaksel). Zwolennicy fenbendazolu twierdzą, że w badaniach laboratoryjnych trafia on mocniej w białka komórek nowotworowych niż w komórki zdrowe, i dlatego nazywają go "łagodniejszą chemią". Sugeruje się też, że lek może utrudniać komórkom raka pobieranie cukru (glukozy), czyli odcinać im główne paliwo. Warto pamiętać, że to wciąż hipotezy z probówki, a nie potwierdzona skuteczność u ludzi.
Dodatki towarzyszące w protokole
Samo przyjmowanie fenbendazolu to według Tippensa tylko część całości — resztę mają stanowić dodatkowe suplementy, które rzekomo współgrają z lekiem. W oryginalnym schemacie wymieniane są między innymi:
- Kurkumina (składnik kurkumy, w formie lepiej wchłanialnej, z pieprzem): ma działać przeciwzapalnie. Sama kurkuma słabo się wchłania, a dodatek czarnego pieprzu ma to poprawiać. Rolą kurkuminy ma być hamowanie stanu zapalnego, co według zwolenników utrudnia guzom tworzenie nowych naczyń krwionośnych.
- Olej CBD (z konopi): przyjmowany pod język. Poza łagodzeniem bólu i poprawą snu wpływa na tak zwany układ endokannabinoidowy w organizmie, który bierze udział w regulowaniu życia i śmierci komórek.
- Witamina E: antyoksydant, czyli substancja chroniąca komórki przed uszkodzeniem. W protokole ma osłaniać zdrowe komórki.
- Ostropest plamisty: zioło opisywane jako wsparcie dla wątroby. Jego składnik ma pobudzać wątrobę do wytwarzania glutationu — substancji, która pomaga jej znosić obciążenie związane z rozpadem guza i z metabolizowaniem samego fenbendazolu.
Celowo nie podajemy tu dawek ani harmonogramu przyjmowania. To nie jest instrukcja do samodzielnego stosowania, a opis zjawiska — a wymienione twierdzenia o skuteczności nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych.
To, jak sam fenbendazol działa na "szkielet" komórki, tłumaczymy w artykule Fenbendazol — jak działa, a krytyczny obraz tego, jak wyniki z probówki przekładają się (albo nie) na leczenie ludzi — i dlaczego liczą się duże badania kliniczne — w tekście Fenbendazol i iwermektyna — przegląd badań laboratoryjnych.
Źródła
- Dogra N. i wsp. (2018), Fenbendazole acts as a moderate microtubule destabilizing agent and causes cancer cell death by modulating multiple cellular pathways, Scientific Reports — nature.com/articles/s41598-018-30158-6
Treść edukacyjna i historyczna. Produkty SWISS LAB są odczynnikami przeznaczonymi wyłącznie do badań laboratoryjnych in-vitro. Nie do spożycia przez ludzi i nie służą do leczenia.