Co to jest Selank
Selank to peptyd, czyli krótki łańcuch aminokwasów (cząsteczek budujących białka), wytwarzany sztucznie. Powstał na wzór naturalnego peptydu, który bierze udział w pracy układu odpornościowego.
Do jego budowy dodano małą końcówkę, dzięki której peptyd jest trwalszy i wolniej rozkłada się w organizmie. W literaturze opisywany jest głównie jako badawczy środek na lęk, działający inaczej niż typowe leki uspokajające. W Rosji jest zarejestrowany jako lek w postaci kropli do nosa.
Trzeba jednak jasno powiedzieć, że zdecydowana większość danych pochodzi z rosyjskich badań, w tym niewielkich badań na ludziach. Dużych, niezależnych badań na razie brak. Przegląd dostępnych prac znajdziesz tutaj: skuteczność i działanie Selanku przy lęku (PubMed).
Jak działa (w skrócie)
Selank działa na kilka sposobów naraz i wciąż jest to badane. Najczęściej opisuje się jego wpływ na układ GABA, czyli naturalny mechanizm, który wycisza i uspokaja komórki nerwowe. Wspieranie tego mechanizmu może zmniejszać lęk. Opisano to tutaj: Selank a układ GABA w komórkach (PMC).
Drugi wątek to wpływ na enkefaliny, czyli naturalne cząsteczki organizmu, które łagodzą ból i poprawiają nastrój. Selank może spowalniać ich rozkład, dzięki czemu działają dłużej. Ten mechanizm opisano w cytowanej wyżej pracy.
Trzeci efekt dotyczy białka BDNF, które pomaga komórkom nerwowym rosnąć i tworzyć nowe połączenia (co jest ważne dla pamięci). W badaniu na szczurach Selank podnosił jego poziom w mózgu: Selank a BDNF w mózgu szczura (PubMed). Te wyniki są wstępne i wymagają potwierdzenia.
Co się bada
Najlepiej zbadany obszar to łagodzenie lęku. W badaniu na ludziach porównano Selank z klasycznym lekiem uspokajającym u 62 osób z lękiem i wyczerpaniem nerwowym. Działanie przeciwlękowe było podobne, a Selank dodatkowo dodawał energii, czego nie robił lek porównawczy: porównanie Selanku z lekiem uspokajającym (PubMed).
W badaniach zwracano uwagę, że Selank nie powodował typowej dla leków uspokajających senności, zaburzeń pamięci ani uzależnienia. Bada się też jego możliwy wpływ na ochronę mózgu i pamięć: Selank a geny układu GABA (PMC).
Ze względu na pochodzenie od naturalnego peptydu odpornościowego bada się też jego wpływ na układ odpornościowy i stany zapalne przy przewlekłym stresie. Wszystkie te zastosowania są nadal na etapie badań, głównie na zwierzętach i w małych, głównie rosyjskich badaniach na ludziach. Brakuje dużych, niezależnych badań.
Produkt przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych in-vitro. Nie do spożycia przez ludzi ani zwierzęta i nie służy do leczenia.