Przejdź do treści
Peptydy · 8 min czytania · autor: T.J.

Kagrilintyd — długodziałający analog amyliny w badaniach

Prosty przegląd badań o kagrilintydzie: analogu hormonu amyliny, który sam daje ok. 11 % utraty masy, a w parze z semaglutydem (CagriSema) ponad 20 % w fazie 3. Co wiadomo, a co jest tylko hipotezą.

Kagrilintyd (ang. cagrilintide) to zrobiony w laboratorium, długodziałający odpowiednik amyliny — hormonu, który trzustka wydziela razem z insuliną po posiłku i który daje mózgowi sygnał sytości. Opracowała go firma Novo Nordisk jako lek na otyłość podawany raz w tygodniu, sam albo w parze z semaglutydem (to połączenie nazywa się CagriSema). W odróżnieniu od większości „peptydów badawczych” ma za sobą duże badania u ludzi: fazę 2 z ponad 700 uczestnikami i dwa badania fazy 3 z kilkoma tysiącami osób, opublikowane w „New England Journal of Medicine” w 2025 roku. Dowody na spadek masy ciała są więc mocne. Jednocześnie kagrilintyd nie jest zarejestrowanym lekiem, a część popularnych twierdzeń o nim — na przykład o „przywracaniu wrażliwości na leptynę” — pochodzi z badań nad innymi analogami amyliny, nie nad nim samym. Poniżej porządkujemy, co wynika z publikacji.

Czym jest kagrilintyd

Amylina to hormon peptydowy wydzielany przez komórki beta trzustki razem z insuliną. Spowalnia opróżnianie żołądka, hamuje wydzielanie glukagonu i — przede wszystkim — sygnalizuje sytość. Jako lek ma jednak dwie wady: bardzo krótko krąży we krwi i ma silną skłonność do zlepiania się we włókna amyloidowe (te same, które odkładają się w wysepkach trzustki w cukrzycy typu 2). Pierwszy analog amyliny, pramlintyd, jest zarejestrowany jako dodatek do insuliny w cukrzycy, ale wymaga trzech wstrzyknięć dziennie. Kagrilintyd powstał, żeby to obejść: zespół Kruse i wsp. (2021) opisał go jako stabilny, „lipidowany” analog amyliny — cząsteczkę z doczepionym łańcuchem tłuszczowym, dzięki któremu działa przez tydzień. W badaniu fazy 1b czas półtrwania kagrilintydu wynosił 159–195 godzin, czyli mniej więcej tydzień (Enebo i wsp., 2021).

Jak działa — receptory amyliny w mózgu

Amylina działa przez nietypowy „przełącznik” (receptor): to receptor kalcytoniny połączony z jednym z trzech białek pomocniczych zwanych RAMP; zależnie od tego, które białko jest obecne, powstaje receptor amyliny typu 1, 2 albo 3. Kagrilintyd pobudza zarówno receptory amyliny, jak i sam receptor kalcytoniny — stąd w literaturze nazwa „podwójny agonista receptorów amyliny i kalcytoniny”. Kluczowe miejsce działania to pole najdalsze (area postrema) — fragment pnia mózgu położony poza barierą krew–mózg, który „czyta” hormony z krwi — oraz sąsiednie jądra pnia mózgu i tzw. jądro okołoramienne. W badaniu na myszach z otyłością (Carvas i wsp., 2025) kagrilintyd obniżał masę ciała (o 3,4 g w trzy tygodnie), ale u myszy pozbawionych białek RAMP1 i RAMP3, czyli bez receptorów amyliny typu 1 i 3, tracił moc, a aktywacja neuronów pola najdalszego była o 57 % mniejsza. Autorzy wnioskują, że efekt odchudzający zależy właśnie od receptorów amyliny 1 i 3 w mózgu. To inna droga niż GLP-1 — dlatego bada się połączenie obu związków.

Amylina a leptyna — skąd to twierdzenie

W opisach kagrilintydu często pojawia się hasło, że „przywraca wrażliwość na leptynę”. Warto wiedzieć, skąd się wzięło. W 2008 roku zespół firmy Amylin Pharmaceuticals (Roth i wsp.) pokazał u otyłych szczurów opornych na leptynę, że wcześniejsze podanie amyliny częściowo przywracało sygnalizację leptyny w podwzgórzu, a łączne podawanie amyliny i leptyny dawało synergiczną, „swoistą dla tłuszczu” utratę masy. W tej samej pracy opisano 24-tygodniowe badanie u ludzi z pramlintydem i rekombinowaną leptyną: 12,7 % utraty masy, więcej niż przy każdym z leków osobno. Są to jednak dane o amylinie i pramlintydzie, nie o kagrilintydzie — w opublikowanych badaniach kagrilintydu u ludzi wrażliwości na leptynę nie mierzono. Teza jest więc wiarygodna na poziomie klasy związków i gryzoni, ale dla samego kagrilintydu pozostaje niesprawdzona.

Dane u ludzi — sam kagrilintyd

Najważniejsze badanie samego kagrilintydu to faza 2 opublikowana w „Lancecie” (Lau i wsp., 2021): 706 osób z nadwagą lub otyłością bez cukrzycy losowano do pięciu dawek kagrilintydu (0,3–4,5 mg raz w tygodniu), do liraglutydu 3 mg (podawanego codziennie) albo do placebo, na 26 tygodni. Masa ciała spadła o 6,0–10,8 % zależnie od dawki wobec 3,0 % na placebo, a najwyższa dawka (4,5 mg) była nieco skuteczniejsza niż liraglutyd (10,8 % vs 9,0 %). Najczęstsze działania niepożądane to dolegliwości żołądkowo-jelitowe (41–63 % vs 32 % na placebo, głównie nudności: 20–47 % vs 18 %) i odczyny w miejscu wstrzyknięcia. W badaniu fazy 3 REDEFINE 1 (68 tygodni) ramię samego kagrilintydu 2,4 mg liczyło 302 osoby; w analizie zakładającej przyjmowanie leku dało 11,8 % utraty masy — wobec 16,1 % dla samego semaglutydu 2,4 mg, 22,7 % dla połączenia i 2,3 % dla placebo (liczby przytoczone w analizie ciśnienia tętniczego z tego badania, Verma i wsp., 2026). Sam kagrilintyd działa więc, ale słabiej niż semaglutyd. Jego osobne badania fazy 3 — m.in. NCT07220642 (300 osób, 64 tygodnie) — trwają i nie mają jeszcze wyników.

Dane u ludzi — CagriSema, czyli kagrilintyd z semaglutydem

Pierwsze dane o połączeniu dało badanie fazy 1b (Enebo i wsp., 2021): u 96 osób dawki obu leków podnoszono równolegle co cztery tygodnie przez 16 tygodni; po 20 tygodniach masa spadła o 15,7 % (kagrilintyd 1,2 mg) i 17,1 % (2,4 mg) wobec 9,8 % przy semaglutydzie z placebo. W fazie 2 u 92 osób z cukrzycą typu 2 (Frias i wsp., 2023, 32 tygodnie) CagriSema dała −15,6 % masy wobec −5,1 % dla samego semaglutydu i −8,1 % dla samego kagrilintydu, a hemoglobina glikowana (HbA1c) spadła o 2,2 punktu procentowego. Rozstrzygające było badanie fazy 3 REDEFINE 1 (Garvey i wsp., 2025): 3417 dorosłych bez cukrzycy, 68 tygodni, CagriSema 2,4 mg/2,4 mg wobec placebo. Średnia zmiana masy wyniosła −20,4 % wobec −3,0 % (różnica 17,3 punktu procentowego), a dolegliwości żołądkowo-jelitowe zgłosiło 79,6 % osób na CagriSemie i 39,9 % na placebo. Równoległe badanie REDEFINE 2 (Davies i wsp., 2025) objęło 1206 osób z otyłością i cukrzycą typu 2: −13,7 % wobec −3,4 % po 68 tygodniach, a HbA1c nie wyższą niż 6,5 % osiągnęło 73,5 % leczonych wobec 15,9 % na placebo. Wtórna analiza REDEFINE 1 (Verma i wsp., 2026) pokazała spadek ciśnienia skurczowego o 10,9 mm Hg wobec 2,8 mm Hg na placebo. Bezpośrednie porównanie z tirzepatydem — REDEFINE 4, NCT06131437, 809 osób, 84 tygodnie — zakończono w grudniu 2025 i nie ma jeszcze recenzowanej publikacji; według komunikatu producenta z lutego 2026 badanie nie osiągnęło głównego celu, czyli nie wykazało, że CagriSema jest nie gorsza od tirzepatydu.

Bezpieczeństwo i ograniczenia dowodów

Kagrilintyd nie jest zarejestrowanym lekiem w żadnym kraju; w amerykańskiej bazie Drugs@FDA nie ma produktu z tym związkiem (stan na wrzesień 2026). Wniosek o rejestrację CagriSemy trafił według producenta do FDA w grudniu 2025 i czeka na decyzję. Wszystkie duże badania sfinansował Novo Nordisk, a część autorów to pracownicy firmy. Profil działań niepożądanych jest zdominowany przez nudności, wymioty, biegunkę i zaparcia — w REDEFINE 1 dotyczyły one czterech na pięć leczonych, choć zwykle były przejściowe i łagodne do umiarkowanych; przy samym kagrilintydzie w fazie 2 nudności zgłaszała mniej niż połowa osób. Czego nie wiadomo: jak długo utrzymuje się efekt po odstawieniu, jaki jest wpływ na zawały i udary (badanie REDEFINE 3, NCT05669755, z 7101 uczestnikami trwa do 2027 roku) i jak lek działa poza populacjami z badań. Dane o skuteczności dotyczą leku o farmaceutycznej czystości, podawanego pod nadzorem lekarskim ze stopniowym zwiększaniem dawki — nie przekładają się na produkty z obrotu nieregulowanego. Świadomie nie podajemy żadnych sposobów użycia ani dawek.

Szersze tło — nowa oś obok GLP-1

Kagrilintyd jest najdalej zaawansowanym w badaniach analogiem amyliny w leczeniu otyłości, ale nie jedynym: w badaniach klinicznych fazy 2 i 3 są kolejne agonisty receptorów amyliny i kalcytoniny (Carvas i wsp., 2025). Jego znaczenie polega na tym, że działa inną drogą niż leki inkretynowe — semaglutyd czy tirzepatyd — i dzięki temu można go z nimi łączyć, co pokazały badania REDEFINE. Tło całej grupy leków metabolicznych opisujemy w materiale o peptydach GLP-1, GIP i glukagonowych.

Podsumowanie

Kagrilintyd to długodziałający analog amyliny o tygodniowym czasie działania, który hamuje apetyt przez receptory amyliny w pniu mózgu. Sam obniża masę ciała o około 11 % (faza 2 i ramię fazy 3), a w połączeniu z semaglutydem o 20,4 % w 68 tygodni u osób bez cukrzycy i o 13,7 % u osób z cukrzycą typu 2 — to jedne z najmocniejszych danych w całej encyklopedii, bo pochodzą z dużych, randomizowanych badań fazy 3. Kosztem są częste dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Twierdzenie o „przywracaniu wrażliwości na leptynę” opiera się na badaniach amyliny i pramlintydu u szczurów i w jednym małym badaniu u ludzi, nie na badaniach kagrilintydu. Związek pozostaje niezarejestrowany, a wniosek rejestracyjny CagriSemy czeka na ocenę.

Źródła

  • Garvey WT, Blüher M, Osorto Contreras CK, et al.; REDEFINE 1 Study Group. Coadministered Cagrilintide and Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. The New England Journal of Medicine. 2025;393(7):635–647. PMID: 40544433. DOI: 10.1056/NEJMoa2502081. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40544433
  • Davies MJ, Bajaj HS, Broholm C, et al.; REDEFINE 2 Study Group. Cagrilintide-Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity and Type 2 Diabetes. The New England Journal of Medicine. 2025;393(7):648–659. PMID: 40544432. DOI: 10.1056/NEJMoa2502082. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40544432
  • Lau DCW, Erichsen L, Francisco AM, et al. Once-weekly cagrilintide for weight management in people with overweight and obesity: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled and active-controlled, dose-finding phase 2 trial. Lancet. 2021;398(10317):2160–2172. PMID: 34798060. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)01751-7. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34798060
  • Frias JP, Deenadayalan S, Erichsen L, et al. Efficacy and safety of co-administered once-weekly cagrilintide 2·4 mg with once-weekly semaglutide 2·4 mg in type 2 diabetes: a multicentre, randomised, double-blind, active-controlled, phase 2 trial. Lancet. 2023;402(10403):720–730. PMID: 37364590. DOI: 10.1016/S0140-6736(23)01163-7. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37364590
  • Enebo LB, Berthelsen KK, Kankam M, et al. Safety, tolerability, pharmacokinetics, and pharmacodynamics of concomitant administration of multiple doses of cagrilintide with semaglutide 2·4 mg for weight management: a randomised, controlled, phase 1b trial. Lancet. 2021;397(10286):1736–1748. PMID: 33894838. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)00845-X. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33894838
  • Verma S, Böttcher M, Brown P, et al. CagriSema Reduces Blood Pressure in Adults With Overweight or Obesity: REDEFINE 1. Hypertension. 2026;83(2):e26055. PMID: 41328546. DOI: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.125.26055. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41328546
  • Kruse T, Hansen JL, Dahl K, et al. Development of Cagrilintide, a Long-Acting Amylin Analogue. Journal of Medicinal Chemistry. 2021;64(15):11183–11194. PMID: 34288673. DOI: 10.1021/acs.jmedchem.1c00565. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34288673
  • Carvas AO, Leuthardt A, Kulka P, et al. Cagrilintide lowers bodyweight through brain amylin receptors 1 and 3. EBioMedicine. 2025;118:105836. PMID: 40609154. DOI: 10.1016/j.ebiom.2025.105836. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40609154
  • Roth JD, Roland BL, Cole RL, et al. Leptin responsiveness restored by amylin agonism in diet-induced obesity: evidence from nonclinical and clinical studies. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 2008;105(20):7257–7262. PMID: 18458326. DOI: 10.1073/pnas.0706473105. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18458326

Produkt przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych in-vitro. Nie jest lekiem dla ludzi i nie służy do leczenia.

⚠ TREŚĆ MA CHARAKTER EDUKACYJNY I DOTYCZY BADAŃ LABORATORYJNYCH IN-VITRO. PRODUKTY NIE SĄ PRZEZNACZONE DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI ANI ZWIERZĘTA.